Depressie en migraine

Wat is een depressie

Er is sprake van een depressie als iemand gedurende twee weken of langer somber is en geen interesse of plezier meer heeft in dagelijkse activiteiten. Er zijn verschillende vormen, variërend van licht tot zeer ernstig, en van relatief kortdurend tot een chronische depressie. Daarnaast hebben mensen met een depressie vaak last van een of meer van de volgende symptomen: verandering van eetlust, verandering van het slaappatroon, onrustig gevoel, lusteloosheid, prikkelbaarheid, het gevoel niets waard te zijn, moeite met concentreren, piekergedrag, geen zin in seks en vaak denken aan de dood.

Meestal kan er niet een specifieke oorzaak voor een depressie aangewezen worden. Vaak is er sprake van een combinatie van verschillende factoren, zoals genetische factoren, (traumatische) ervaringen en persoonlijke eigenschappen (neiging om veel te piekeren of zich veel zorgen te maken). Ook kan er een onbalans zijn in de neurotransmitters. Dit zijn stoffen in het lichaam die signalen doorgeven van de ene zenuwcel naar de andere. Belangrijke neurotransmitters die een rol spelen bij onze stemming zijn serotonine en noradrenaline.(7) Wetenschappelijk onderzoek heeft laten zien dat de darm-hersenas een rol speelt bij depressie. En dat mensen met depressie vaker een lichte, chronische ontsteking in het lichaam hebben dan gezonde mensen. Al deze factoren kunnen de activiteit van de hersenen beïnvloeden, en daarmee stemming en gedrag. (8–12)

Behandeling van de symptomen van depressie

De behandeling van depressie kan op verschillende manieren worden aangepakt. Dit varieert van voorlichting en monitoren van de patiënt tot korte of langdurende therapie en antidepressiva. Vaak wordt in overleg met de patiënt bepaald welke aanpak gehanteerd gaat worden.(10) Daarnaast lijken leefstijlinterventies, zoals een gezonder voedingspatroon, slaap- en/of stress management en lichaamsbeweging de symptomen van depressie en angststoornissen wat te kunnen verminderen. Bepaalde bacteriën produceren stofjes, zoals serotonine, die een positieve invloed kunnen hebben op zenuwprikkels.  (13–15)

Wat is migraine?

Migraine is niet zomaar hoofdpijn, maar een hersenaandoening. De gevoeligheid voor migraine is vaak erfelijk bepaald. Anders dan bij de meeste vormen van hoofdpijn is migraine vaak eenzijdig en kan een aanval enkele uren tot een paar dagen aanhouden. Tijdens een aanval zijn patiënten soms nergens meer toe in staat, wat een grote beperking voor het dagelijks leven kan zijn. Een migraineaanval kan ook gepaard gaan met misselijkheid, overgeven en overgevoeligheid voor licht en/of geluid. Soms zien mensen met migraine ook lichtvlekken, flitsen of sterretjes (aura).

Hoe migraine precies ontstaat is nog niet bekend. Wel is duidelijk dat het een complexe aandoening is waarbij het zenuwstelsel, met name de hersenen, verstoord raakt. Door overprikkeling raken de hersenen als het ware in de war, waardoor er allerlei signaalstoffen vrijkomen. De behandeling van migraine is vaak gericht op deze signaalstoffen.(16,17) Deze verstoring lijkt veroorzaakt te worden door een ontregeling van de gevoeligheid van de zenuwen voor pijn. Ook het immuunsysteem is van slag, waardoor er meer ontstekingsbevorderende stofjes geproduceerd worden.(18)

Migraine komt vaker voor bij bepaalde groepen mensen. Zo hebben vrouwen in de vruchtbare leeftijd 2 tot 3 keer vaker last van migraine dan mannen en hangen de migraineaanvallen samen met de cyclus.(17) Een ander groep wordt gevormd door mensen met maag-darmproblemen als maagzweren, prikkelbaredarmsyndroom en coeliakie. Ook bij hen komt migraine vaker voor dan bij mensen zonder deze aandoeningen.(18,19) Een verandering in de manier waarop de hersenen en de darmen met elkaar communiceren lijkt een rol te spelen bij het ontstaan van migraine. Deze communicatie wordt de darm-hersenas genoemd.(18,20) Verschillende triggers kunnen een migraine-aanval uitlokken, waaronder vermoeidheid, stress, voeding of een snelle verandering van het weer.(3)

Behandeling van de symptomen van migraine

De behandeling van migraine met medicijnen kan op twee manieren: aanvalsbehandeling waarbij medicijnen genomen worden op het moment dat een aanval begint. Dit kunnen verschillende soorten pijnstillers zijn of zogenaamde ‘triptanen’, die het vrijkomen van bepaalde stoffen in de hersenen tegengaan. Of een preventieve behandeling. Hiermee wordt geprobeerd migraineaanvallen te voorkomen. Deze laatste vorm wordt vooral ingezet bij mensen die meer dan 2 aanvallen per maand hebben. Ook zijn er therapieën waarmee je kunt leren beter om te gaan met migraine. Daarnaast kan gezonder eten en meer bewegen helpen om migraine te voorkomen, zeker als er sprake is van overgewicht. Migraine lijkt namelijk vaker voor te komen bij overgewicht. Daarnaast wordt er veel onderzoek gedaan naar niet-medicamenteuze behandelingen, zoals botox, het stimuleren van bepaalde zenuwen of hersengebieden en het inzetten van voedingsstoffen en kruiden. (17,21)

Kijk voor meer informatie over hersenaandoeningen op www.hersenstichting.nl.